Omschrijving
Het Romeinse theater van Catania is een theater uit de tweede eeuw dat eeuwenlang onder de huizen begraven lag en sinds het eind van de negentiende eeuw weer aan het licht komt, in het historische centrum, tussen de Via Vittorio Emanuele en de Via Teatro Greco. Op een steenworp afstand ligt het odeon, het kleine broertje.
Voor de Catanezen blijft het het 'Tiatru grecu', en dat is niet alleen gewoonte: antieke bronnen vertellen over een Grieks theater waar Alcibiades in 415 v.Chr. de vergadering toesprak om de stad over te halen een bondgenootschap met Athene aan te gaan tegen Syracuse. Welk theater dat was, vragen archeologen zich al meer dan een eeuw af.
Onder het Romeinse bouwwerk zijn blokken zandsteen met Griekse letters opgedoken, misschien de afkorting van Katane: het theater van Alcibiades kan best hier hebben gestaan. Wat je nu ziet is echter het Romeinse gebouw, in de tweede eeuw vergroot met een halfronde cavea van 98 meter doorsnede.
Het mooist is de cavea van lavasteen en zandsteen, met trappen die tussen de gangen omhoog lopen en twee torens aan de zijkanten die de toegangen tot de bovenste verdiepingen droegen. Op het orkest, vaak onder water gezet door een bron, zou de oude rivier Amenano bovenkomen.
Het theater was bekleed met marmer, friezen, standbeelden en zuilen. Daarvan is weinig over, want in de zeventiende eeuw werden veel stukken weggehaald voor de bouw van het barokke Catania: je vindt ze zelfs terug in de gevel van de kathedraal van Sint-Agatha.
De rest is een buurtverhaal. Tussen de vijfde en de zevende eeuw werd het theater verlaten en liep het vol huizen: op het orkest werden ossen geslacht, op de cavea ontstonden straatjes en zelfs een plein, en in de achttiende eeuw sneed de Via Grotte het in tweeën. De bogen van de Via Grotte staan nog steeds boven het orkest.
Aan het eind van de negentiende eeuw begon de Soprintendenza onder leiding van Paolo Orsi het gebouw te onteigenen en vrij te maken.
De grootste ontruimingen volgden in de jaren vijftig, en iets van de oude wijk is met opzet behouden: enkele huizen werden het Antiquarium, met reliëfs van het theater en resten van een nederzetting uit de zestiende eeuw. Vanaf de jaren zeventig was het theater tot 1998 het toneel van zomervoorstellingen.
Zie ook het Casa del Terremoto, een tijdcapsule met de voorwerpen die op 11 januari 1693 achterbleven, de dag van de aardbeving die het gezicht van de stad veranderde. Het is een van de details die de meeste bezoekers vergeten te zoeken.
Niet missen
• Het Casa del Terremoto.
• De bogen van de Via Grotte.
• Het Antiquarium.
Wist je dat?
• Het orkest staat vaak onder water door een bron: volgens de overlevering hangt die samen met de rivier Amenano, die onder de stad stroomt.
• Het theater heeft een klein broertje ernaast, aan de oostkant: het odeon.
Voor de Catanezen blijft het het 'Tiatru grecu', en dat is niet alleen gewoonte: antieke bronnen vertellen over een Grieks theater waar Alcibiades in 415 v.Chr. de vergadering toesprak om de stad over te halen een bondgenootschap met Athene aan te gaan tegen Syracuse. Welk theater dat was, vragen archeologen zich al meer dan een eeuw af.
Onder het Romeinse bouwwerk zijn blokken zandsteen met Griekse letters opgedoken, misschien de afkorting van Katane: het theater van Alcibiades kan best hier hebben gestaan. Wat je nu ziet is echter het Romeinse gebouw, in de tweede eeuw vergroot met een halfronde cavea van 98 meter doorsnede.
Het mooist is de cavea van lavasteen en zandsteen, met trappen die tussen de gangen omhoog lopen en twee torens aan de zijkanten die de toegangen tot de bovenste verdiepingen droegen. Op het orkest, vaak onder water gezet door een bron, zou de oude rivier Amenano bovenkomen.
Het theater was bekleed met marmer, friezen, standbeelden en zuilen. Daarvan is weinig over, want in de zeventiende eeuw werden veel stukken weggehaald voor de bouw van het barokke Catania: je vindt ze zelfs terug in de gevel van de kathedraal van Sint-Agatha.
De rest is een buurtverhaal. Tussen de vijfde en de zevende eeuw werd het theater verlaten en liep het vol huizen: op het orkest werden ossen geslacht, op de cavea ontstonden straatjes en zelfs een plein, en in de achttiende eeuw sneed de Via Grotte het in tweeën. De bogen van de Via Grotte staan nog steeds boven het orkest.
Aan het eind van de negentiende eeuw begon de Soprintendenza onder leiding van Paolo Orsi het gebouw te onteigenen en vrij te maken.
De grootste ontruimingen volgden in de jaren vijftig, en iets van de oude wijk is met opzet behouden: enkele huizen werden het Antiquarium, met reliëfs van het theater en resten van een nederzetting uit de zestiende eeuw. Vanaf de jaren zeventig was het theater tot 1998 het toneel van zomervoorstellingen.
Zie ook het Casa del Terremoto, een tijdcapsule met de voorwerpen die op 11 januari 1693 achterbleven, de dag van de aardbeving die het gezicht van de stad veranderde. Het is een van de details die de meeste bezoekers vergeten te zoeken.
Niet missen
• Het Casa del Terremoto.
• De bogen van de Via Grotte.
• Het Antiquarium.
Wist je dat?
• Het orkest staat vaak onder water door een bron: volgens de overlevering hangt die samen met de rivier Amenano, die onder de stad stroomt.
• Het theater heeft een klein broertje ernaast, aan de oostkant: het odeon.